Dung lượng ổ cứng là gì? Phân loại, dung lượng phổ biến và cách kiểm tra nhanh nhất

Ổ cứng là bộ phận quan trọng quyết định khả năng lưu trữ và tốc độ xử lý của máy tính. Việc hiểu rõ về dung lượng ổ cứng, các loại ổ hiện có và cách kiểm tra dung lượng giúp người dùng lựa chọn thiết bị phù hợp, tối ưu hiệu năng làm việc. Hãy cùng Nguyễn Công PC tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Giới thiệu chi tiết về dung lượng ổ cứng

Dung lượng ổ cứng (hay còn gọi là dung lượng lưu trữ) là chỉ số đo lường lượng không gian có sẵn trên thiết bị lưu trữ để chứa dữ liệu, như file, hình ảnh, video, phần mềm và hệ điều hành. Nó đại diện cho khả năng lưu trữ thông tin kỹ thuật số của ổ cứng, và là một trong những thông số quan trọng nhất khi chọn mua máy tính, điện thoại hoặc thiết bị lưu trữ. Dung lượng ổ cứng được tính bằng đơn vị byte và các bội số của nó, dựa trên hệ nhị phân (base-2) mà máy tính sử dụng.

Ổ cứng là nơi lưu trữ toàn bộ dữ liệu của máy tính, từ hệ điều hành đến các tệp cá nhân

Đơn vị đo dung lượng

• Byte (B): Đơn vị cơ bản nhất, tương đương với 8 bit (một bit là đơn vị nhỏ nhất của dữ liệu, chỉ 0 hoặc 1). Một byte có thể lưu một ký tự văn bản đơn giản.
• Kilobyte (KB): Khoảng 1.024 byte (không phải 1.000 như hệ thập phân).
• Megabyte (MB): 1.024 KB, thường dùng cho file nhỏ như ảnh chất lượng thấp hoặc tài liệu văn bản.
• Gigabyte (GB): 1.024 MB, phổ biến cho ổ cứng máy tính cá nhân, có thể lưu hàng nghìn ảnh hoặc vài bộ phim HD.
• Terabyte (TB): 1.024 GB, dùng cho lưu trữ lớn như video 4K, game nặng hoặc dữ liệu doanh nghiệp.
• Petabyte (PB) và lớn hơn**: 1.024 TB, thường thấy ở server đám mây hoặc trung tâm dữ liệu lớn.

Lưu ý quan trọng: Có sự khác biệt giữa dung lượng được nhà sản xuất quảng cáo và dung lượng thực tế mà hệ điều hành hiển thị. Nhà sản xuất thường dùng hệ thập phân (1 GB = 1.000.000.000 byte), trong khi hệ điều hành như Windows hoặc macOS dùng hệ nhị phân (1 GiB = 1.073.741.824 byte). Do đó, một ổ cứng 1 TB có thể chỉ hiển thị khoảng 931 GB thực tế. Ngoài ra, một phần dung lượng bị chiếm bởi hệ thống file, phân vùng khôi phục và phần mềm cài đặt sẵn.

Dung lượng ổ cứng thể hiện khả năng lưu trữ tối đa của thiết bị, tính bằng GB hoặc TB.

Các loại ổ cứng và dung lượng phổ biến

• Ổ cứng cơ học (HDD - Hard Disk Drive): Sử dụng đĩa từ quay để lưu dữ liệu. Dung lượng lớn (từ 500 GB đến 20 TB hoặc hơn), giá rẻ, nhưng tốc độ chậm hơn và dễ hỏng cơ học. Phù hợp cho lưu trữ dữ liệu lớn như phim ảnh hoặc backup.
• Ổ cứng thể rắn (SSD - Solid State Drive): Dựa trên chip flash, không có bộ phận chuyển động. Dung lượng phổ biến từ 128 GB đến 8 TB, tốc độ nhanh gấp nhiều lần HDD, nhưng đắt hơn. Ngày nay, hầu hết máy tính mới dùng SSD làm ổ chính.
• Ổ cứng lai (SSHD) hoặc NVMe SSD: Kết hợp ưu điểm của cả hai, với dung lượng cao và tốc độ cực nhanh nhờ giao tiếp PCIe.

Dung lượng ổ cứng ngày càng tăng nhờ công nghệ phát triển. Ví dụ, đến năm 2025, ổ SSD 4 TB đã trở nên phổ biến cho người dùng cá nhân, trong khi server có thể đạt hàng PB. Tuy nhiên, dung lượng không phải là tất cả; bạn cần cân nhắc tốc độ đọc/ghi (IOPS), độ bền (TBW cho SSD) và loại kết nối (SATA, NVMe).

Dung lượng phổ biến hiện nay thường dao động từ 256GB đến 2TB tùy mục đích sử dụng.

Nếu dung lượng đầy, máy tính có thể chậm lại, không cài đặt được phần mềm mới hoặc lưu file. Để quản lý, bạn có thể xóa file thừa, sử dụng đám mây (như Google Drive, OneDrive) hoặc nâng cấp ổ cứng.

Hướng dẫn cách xem dung lượng ổ cứng nhanh chóng

Dưới đây là các cách đơn giản và nhanh chóng để kiểm tra dung lượng ổ cứng trên các hệ điều hành phổ biến. Các phương pháp này không yêu cầu phần mềm bên thứ ba và có thể thực hiện trong vài giây.

Với người chỉ dùng cho văn phòng, ổ cứng 256GB hoặc 512GB là đủ đáp ứng nhu cầu.

Trên Windows (phiên bản 10/11 trở lên)

• Mở File Explorer (nhấn Windows + E).
• Chọn "This PC" hoặc "Computer" ở thanh bên trái.
• Bạn sẽ thấy danh sách các ổ đĩa (như C:, D:), với thanh tiến trình hiển thị dung lượng tổng, đã dùng và còn trống.

Trên macOS (Sonoma hoặc mới hơn)

• Nhấn vào biểu tượng Apple ở góc trên bên trái màn hình.
• Chọn "About This Mac" (hoặc "System Settings" > "General" > "About").
• Chuyển sang tab "Storage" để xem biểu đồ chi tiết về dung lượng tổng, đã dùng (phân loại theo ứng dụng, tài liệu, v.v.) và còn trống.

Kết luận

Việc thường xuyên kiểm tra và bảo dưỡng pin laptop giúp tăng tuổi thọ và duy trì hiệu năng ổn định cho thiết bị. Nếu phát hiện pin có dấu hiệu chai hoặc hư hỏng, bạn nên thay pin chính hãng tại các địa chỉ uy tín. Nguyễn Công PC luôn sẵn sàng hỗ trợ, cung cấp linh kiện chính hãng và tư vấn kỹ thuật chuyên nghiệp cho mọi dòng máy tính cá nhân và máy tính để bàn phù hợp với nhu cầu của bạn!