10 Mẹo Và Công Cụ Cực Mạnh Giúp Máy Tính Windows Chạy Mượt Mà Hơn

Việc duy trì hiệu suất ổn định cho máy tính trong thời gian dài là điều quan trọng, người dùng cần đặc biệt chú ý đến việc quản lý không gian lưu trữ và hệ thống. Để tối ưu hóa hiệu suất, bạn nên xóa các tệp không cần thiết, chuyển dữ liệu lớn từ SSD sang HDD và vô hiệu hóa các chương trình không thiết yếu khởi động cùng hệ điều hành.

Những thao tác này tuy đơn giản nhưng yêu cầu thực hiện một cách cẩn thận và đều đặn để đạt hiệu quả cao. Hãy cùng Nguyễn Công PC tham khảo thêm các công cụ hỗ trợ và lời khuyên hữu ích để đảm bảo máy tính của bạn luôn hoạt động mượt mà và hiệu quả.

Dọn dẹp máy tính với 10 thao tác và công cụ cực nhanh

1. Kiểm tra mức sử dụng bộ nhớ

• Mở Settings (Win + I) hoặc tìm trong Start

• Điều hướng: System ➝ Memory

• Xem tổng mức sử dụng ổ hệ thống, bao gồm file tạm và ứng dụng đã cài đặt

Tại mục Other, hệ điều hành Windows sẽ hiển thị không gian lưu trữ của từng tệp, bạn có thể kiểm tra chi tiết dung lượng của chúng và lựa chọn xóa bỏ những file khong cần thiết và giữ lại dữ liệu quan trọng - đó là thao tác dọn dẹp bộ nhớ đơn giản nhất hiện nay.

2. Chức năng dọn dẹp của hệ điều hành Windows

• Mở Settings → System → Storage

• Chọn Cleanup recommendations để xem gợi ý xóa file, ứng dụng không sử dụng, dọn dẹp thùng rác, v.v

Người dùng có thể chọn các khu vực muốn xóa và nhấp vào nút dọn dẹp, nhưng lưu ý rằng thao tác này sẽ xóa cả các tệp lưu trữ tạm thời khác. Hãy tìm hiểu thêm về các tệp lưu trữ trước khi xóa bỏ chúng trong danh sách thư mục trên ổ cứng của bạn. Ngoài ra, bạn có thể chọn "Danh sách dọn dẹp ưu tiên" bởi đây có thể là nơi chưa những dữ liệu dư thừa, ít quan trọng.

3. Giải phóng không gian lưu trữ

Đây là thao tác tự động trên hệ điều hành Windows, bạn chỉ cần bật tính năng này lên tại Settings, hệ thống sẽ tự động loại bỏ các tệp lưu trữ tạm, thời, nhật ký hoạt động, cache,..  khi dung lượng ổ cứng ở mức thấp. 

• Sử dụng Storage Sense để tự xóa file tạm, nhật ký, cache

• Xóa thủ công các thư mục download, recycle bin hoặc dùng công cụ như Disk Cleanup

Người dùng có thể thay đổi thời gian xóa tệp khỏi thùng rác, mặc định 30 ngày. Để tránh mất dữ liệu quan trọng, bạn nên chọn tùy chọn "Never" và dọn dẹp thủ công khi cần. Với OneDrive, có cài đặt tự động chuyển trạng thái tệp thành "Aivailable Online" sau 30 ngày để tối ưu hóa dung lượng lưu trữ. Tuy nhiên, các tệp được đánh dấu là "Always keep on this device" sẽ không bị ảnh hưởng khi chọn cài đặt "Never". Việc quản lý hiệu quả các tùy chọn sẽ đảm bảo dữ liệu của bạn được bảo vệ và sử dụng dung lượng ổ đĩa một cách hợp lý.

4. Di chuyển các vị trí lưu trữ tiêu chuẩn

Bạn có thể chuyển thư mục Documents, Pictures, Videos, Downloads sang ổ khác để giảm tải cho ổ hệ thống. Nếu PC của bạn có ổ SSD hoặc ổ cứng bổ sung, bạn có thể sử dụng ổ này làm bộ nhớ thay thế. Ổ USB ngoài cũng phù hợp, nhưng phải được kết nối cố định tùy thuộc vào cách sử dụng.

5. Thay đổi vị trí lưu trữ cho ứng dụng

Trong Settings → Apps → Installed apps, bạn có thể chọn ứng dụng cần thiết để di chuyển hoặc gỡ bỏ nếu không sử dụng. Khi không gian lưu trữ hạn chế, việc di chuyển dữ liệu sang ổ đĩa khác có thể không khả thi do các đường dẫn và cài đặt trong sổ đăng ký Windows không còn phù hợp. Đối với các ứng dụng tải từ Microsoft Store, việc di chuyển có thể thực hiện trực tiếp mà trên Settings mà không cần cài đặt lại, giúp tiết kiệm thời gian và đảm bảo hiệu suất hoạt động.

6. Vô hiệu hóa ứng dụng khởi động cùng Windows

Bạn có thể tắt hoặc vô hiệu hóa những ứng dụng không cần thiết tự động khởi động khi máy tính bật. Việc này rất quan trọng vì nhiều ứng dụng chạy cùng lúc sẽ làm chậm quá trình khởi động của hệ điều hành Windows, bằng cách:

• Mở Settings → Apps → Startup

• Tắt các app không cần thiết để rút ngắn thời gian khởi động

7. Gỡ bỏ phần mềm rác

Người dùng thường muốn loại bỏ các ứng dụng không cần thiết trên hệ điều hành Windows, đặc biệt là các phần mềm được nhà sản xuất cài đặt sẵn (bloatware) hoặc các chương trình có khả năng gây hại như virus. Việc này không chỉ giúp tối ưu hóa hiệu suất máy tính mà còn tăng cường bảo mật.

Có hai phương pháp chính để thực hiện: sử dụng PowerShell - công cụ dòng lệnh linh hoạt, cho phép người dùng gỡ bỏ ứng dụng một cách chi tiết và hiệu quả; hoặc sử dụng các phần mềm chuyên dụng như Windows11Debloater để loại bỏ bloatware. Việc thực hiện đúng phương pháp sẽ giúp hệ thống hoạt động mượt mà hơn và giảm thiểu nguy cơ bị tấn công bởi phần mềm độc hại.

Tuy nhiên, người dùng cần phải sao lưu dữ liệu trước khi tiến hành gỡ bỏ, vì việc xóa nhầm một ứng dụng quan trọng có thể dẫn đến lỗi hoặc sự cố hệ thống.

8. Sử dụng công cụ khác

Bên cạnh các thao tác thủ công, người dùng có thể sử dụng các công cụ chuyên dùng để dọn dẹp và tối ưu hóa máy tính, giúp nâng cao hiệu suất hoạt động của máy tính.

• Microsoft PC Manager: Là một phần mềm cho phép người dùng kiểm tra và dọn dẹp sâu các tập tin không cần thiết trên máy tính, đồng thời quản lý các chương trình khởi động (autostart).

• Disk Cleanup: Là công cụ có sẵn trong Windows, giúp người dùng quản lý và xóa bỏ các tập tin tạm thời và bộ nhớ hệ thống không cần thiết.

• PowerShell/CMD scripts: Đây là các lệnh dòng lệnh cho phép người dùng sử dụng cleanmgr.exe để dọn dẹp tập tin, xóa các tập tin trong thư mục prefetch và temp, mang lại không gian lưu trữ nhiều hơn cho máy tính.

9. Cập nhật chương trình và driver

Người dùng có thể sử dụng công cụ "winget" kết hợp với WingetUI hoặc Winget-AutoUpdate để tự động cập nhật phần mềm. Bên cạnh đó, để cập nhật driver, người dùng có thể sử dụng Snappy Driver Installer và lưu ý rằng nên tạo một điểm khôi phục hệ thống trước khi tiến hành cài đặt để đảm bảo an toàn cho dữ liệu và hệ thống.

 10. Ứng dụng dạng portable và bộ cài tự động